Nadat we een paar jaar geleden tijdens de samenwerkingsdagen een introductie kregen van Aerrea, besloot ik voor de teambuilding een wandelweekend te organiseren met mijn team (vijf personen). Iedereen stond ervoor open, maar het vooruitzicht om zowel zaterdag als zondag 18 kilometer te lopen was voor de meesten toch spannend – zóveel hadden ze nog nooit achter elkaar gelopen, en al helemaal niet in stilte en alleen.

We begonnen op vrijdagavond in hotel Zonneheuvel in Maarn. Ik startte met een nulpunt-nulletje, de rest met iets sterkers. Daarna deden we een voorstelrondje. Antoinet Oostindiër, psychiater, legde uit wat de enquête inhield die we vooraf hadden ingevuld: een schematherapie‑vragenlijst. Schema’s zijn patronen die je vanaf jonge leeftijd ontwikkelt om te functioneren in je gezin en in de samenleving. Je blijft ze onbewust herhalen, totdat je ontdekt dat ze je soms ook kunnen belemmeren.

Wij scoorden allemaal hoog op de schema’s zelfopoffering, meedogenloze normen en emotionele verwaarlozing – blijkbaar heel normaal voor zorgprofessionals.

Burn‑outklachten… heb ik die ooit gehad? Ik heb me nooit ziekgemeld, maar volgens eerdere vragenlijsten zat ik er een paar jaar geleden wel dicht tegenaan. Uit een LHV‑peiling uit 2023 blijkt dat één op de drie huisartsen burn‑outklachten ervaart. Zorgprofessionals hebben sowieso een duidelijk hoger risico dan veel andere beroepsgroepen. Waarom juist wij? Hoge emotionele belasting, grote verantwoordelijkheid, werkdruk en personeelstekort, onregelmatige diensten, morele stress (niet de zorg kunnen leveren die je wílt leveren) en een zorgcultuur van “doorgaan”, “patiënt eerst”, “jezelf wegcijferen”. Interessant –  en tegelijk verontrustend.

Antoinet Oostindiër was eerst huisarts en later psychiater. In 2015 richtte zij Aerrea op – de eerste instelling in Nederland die zich specifiek richt op de zorg voor zorgprofessionals. Die avond deelde Inez Hafkamp, voormalig operazangeres en nu wandelcoach, haar bijzondere verhaal. Ze moest stoppen met zingen omdat ze MS kreeg. Ze besloot de Camino te lopen en merkte tijdens – en mogelijk door – het wandelen verbetering van haar klachten. Daarna maakte ze de carrièreswitch naar wandelcoach.

Zelf ontdekte ik het wandelen tijdens de COVID‑periode, samen met mijn vriendin. Inmiddels zijn we fervente wandelaars.

Na een nachtje slapen – af en toe onderbroken door snurkende collega’s – begonnen we zaterdag vroeg aan de tocht van Maarn naar Amerongen. Het was prachtig weer en de route door de Utrechtse Heuvelrug was schitterend.

Onderweg vertelde Inez waarom wandelen in de natuur zo’n krachtige werking heeft op ons. Een deel daarvan zit in de omgeving zelf: de natuur zit vol fractale patronen – vormen die zich herhalen in steeds kleinere variaties – en die blijken ons zenuwstelsel op een bijna vanzelfsprekende manier tot rust te brengen. Maar het grootste effect komt simpelweg van het wandelen zelf.

Uit onderzoek blijkt dat regelmatig wandelen een van de meest toegankelijke én effectieve manieren is om zowel lichaam als geest te versterken. Het verlaagt stresshormonen, verbetert de stemming, helpt beter slapen, vermindert piekeren, verhoogt de conditie en verlaagt de bloeddruk. Het is bijna alsof elke stap iets losmaakt: spanning, gedachten, verwachtingen.

Wandelen is daarmee niet alleen een activiteit, maar een vorm van zelfzorg.

De wandeling was mooi, maar pittig voor collega’s die nog nooit zoveel hadden gelopen. Eén collega liep op gympies en kreeg blaren; een ander had veel rugpijn. Met wat eerste hulp bij blaren en veel doorzettingsvermogen werd de tocht toch glorieus voltooid.

In het prachtige middeleeuwse Amerongen evalueerden we de dag op het dorpsplein. We moesten opbiechten wat we tijdens het lopen tegenkwamen – en of we dat herkenden in ons werk. Ik liep bijvoorbeeld steeds snel van A naar B. Dat doe ik op mijn werk ook: strak spreekuur, niet willen uitlopen. Niet per se slecht, maar wel interessant om te zien welke patronen je meeneemt. Iedereen herkende iets van zichzelf. Het was echt een eyeopener.

We aten heerlijk in Amerongen, bezochten ’s avonds nog het prachtige kasteel en gingen daarna vroeg naar bed. Zondag startten we met een goed ontbijt en begonnen we aan de laatste etappe naar Rhenen. Eerst deden we een oefening waarbij één van ons geblinddoekt werd en de ander moest leiden. Interessant om te merken: vind je leiden prettig, of volg je liever – en hoe doe je dat?

De wandeling van Amerongen naar Rhenen was nóg mooier dan die van de dag ervoor. Wat is Nederland toch prachtig. Uitgeput kwamen we aan in Rhenen. Na een heerlijke lunch volgde nog een oefening: elkaar complimenten geven én ontvangen. Na wat weerstand bleek het verrassend fijn om te doen.

Daarna kregen we van Inez en Antoinet een compliment over hoe bijzonder ons team was in openheid, communicatie en zorg voor elkaar.

Ik merkte dat ik ontzettend trots was op ons team. Moe maar voldaan reden we terug naar Zaandam,  waarna we gelukkig op Koningsdag konden uitrusten.

De week erop, toen we weer samen aan het werk waren, merkte iedereen dat we zowel individueel als in de groep nieuwe inzichten hadden opgedaan en dichter naar elkaar waren toegegroeid.

Kortom: het was een leerzaam en dankbaar weekend. Misschien ooit het Pieterpad?